Stanisław Ksawery Chodyński
Biografia
Stanisław Ksawery Chodyński urodził się 4 listopada 1836 w Kaliszu jako syn Feliksa i Honoraty z Wesołowskich; miał braci Adama i Zenona. Najpierw uczył się w domu, a następnie w Wyższej Szkole Realnej w Kaliszu. W latach 1855–1859 studiował w Seminarium Duchownym we Włocławku, a w 1860 przyjął święcenia kapłańskie od bpa Tadeusz Łubieńskiego. Kontynuował studia teologiczne w Akademii Duchownej w Warszawie, uzyskując stopień kandydata teologii (1863).
W latach 1863–1866 był wikariuszem w Sieradzu; od 1866 był profesorem seminarium we Włocławku, wykładał biblistykę, historię Kościoła, teologię dogmatyczną, liturgikę i prawo kanoniczne, pełnił także funkcję regensa. Był katechetą w gimnazjum i szkole realnej we Włocławku (1869–1882). W 1878 powrócił do pracy duszpasterskiej, był proboszczem w Bronisławiu (do 1882) i Wieńcu (1882–1887). W 1887–1908 ponownie profesor seminarium; krótko przed śmiercią został w 1919 profesorem honorowym UW i kierownikiem Seminarium Historii Kościoła.
Od 1877 był kanonikiem kapituły katedralnej we Włocławku, pełnił funkcję prokuratora, a w latach 1894–1897 dziekana. Był także sędzią surogatem konsystorza włocławskiego i cenzorem książek religijnych w kurii diecezjalnej. Papież Leon XII nadał mu godność protonotariusza apostolskiego.
Zajmował się historią średniowiecznego Kościoła w Polsce oraz edytorstwem. Badał dzieje kapituły włocławskiej, opracował dane o działalności zakonu reformatorów, medyków i Żydów włocławskich oraz spis biskupów. Przyczynił się do podniesienia poziomu seminarium, powiększył i uporządkował zbiory biblioteki seminaryjnej. Przygotował Monumenta historica diec. Vladislaviensis (1881–1910) i Documenta historica Seminarii Vladislaviensis (1897); wraz z ks. Janem Nepomucenem Fijałkiem wydał Statuty kapituły katedralnej włocławskiej (1915). Publikował m.in. Szkoła katedralna włocławska (1900), Organy, śpiew i muzyka w kościele katedralnym włocławskim (1902), Seminarium włocławskie (1904), Notariusze kapituły włocławskiej (1905), Biskupi sufragani włocławscy (1906), Szkoła oo. bernardynów w Warcie (1910), Szkoły oo. pijarów w Radziejowie i Włocławku (1911), Trybunaliści z Kapituły Włocławskiej (1911), Biblioteka Kapituły Włocławskiej (1949).
Od 1904 był członkiem korespondentem AU, w 1907 członkiem założycielem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Akademia Duchowna w Petersburgu nadała mu doktorat honoris causa (1901).
Zmarł 16 maja 1919 roku we Włocławku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym we Włocławku, w kwaterze 82A/4/1. W 1936 roku Bibliotekę Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku nazwano imieniem braci Chodyńskich.