Janina Broniewska z Kunig
Biografia
Janina Broniewska z Kunig (ps. Bronisława Janowska, Roman Jasiński) urodziła się 5 sierpnia 1904 roku w Kaliszu i zmarła 17 lutego 1981 w Warszawie. Była polską pisarką, autorką powieści dla dzieci i młodzieży, publicystką i pedagogiem. Pochodziła z rodziny o niemieckich korzeniach; ojciec Hugo Oskar Kunig był ślusarzem, matka Jadwiga Gejer była akuszerką.
Naukę przerwała na początku ósmej klasy gimnazjum i wyjechała do Warszawy, gdzie w latach 1924–1926 uczęszczała do Szkoły Zdobniczej przy Muzeum Rzemiosł i Sztuki Stosowanej oraz pracowała jako położna. Była członkinią Wolnego Harcerstwa.
W 1933 wraz z mężem Władysławem Broniewskim i sublokatorami została aresztowana w związku z podejrzeniem o działalność komunistyczną; wypuszczono ją po jednym dniu z powodu braku dowodów. Aresztowanie spowodowało zwolnienie jej z pracy w szkole podstawowej.
W latach 1934–1937 była redaktorem Płomyk, a w latach 1944–1946 redaktorem naczelnym Polski Zbrojnej. Po 17 września 1939 znalazła się na terenach okupowanych przez ZSRR i wstąpiła do Związku Radzieckich Pisarzy Białorusi.
W czasie II wojny światowej była działaczką Związku Patriotów Polskich i korespondentem wojennym przy 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Była autorką wzoru orła – Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, wzór 43, czerpiąc inspirację ze sarkofagu Władysława Hermany znajdującego się w katedrze w Płocku. 31 grudnia 1944 została posłanką do Krajowej Rady Narodowej, zgłoszoną przez Związek Patriotów Polskich, lecz formalnie pozostawała bezpartyjna.
W okresie stalinizmu była jedną z prominentnych postaci Związku Literatów Polskich i pełniła funkcję sekretarza POPP ZPR. Była propagatorką socrealizmu i miała duży wpływ na życie kulturalne ówczesnej Polski. Pełniła również funkcję wiceprezesa Rady Naczelnej ZBoWiD. Od 1962 była członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Pokoju. W październiku 1973 otrzymała awans do stopnia majora Wojska Polskiego.
Zmarła w Warszawie i została pochowana z honorami 24 lutego 1981 na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A2-13-12). W pogrzebie udział wzięli m.in. wysokiej rangi przedstawiciele władz, a mowę pogrzebową wygłosił Włodzimierz Sokorski.
Życie prywatne: była córką Jadwigi Gejer i Hugona Oskara Kuniga. Ojciec był niemieckim ślusarzem; w latach 30. zamieszkał w Przedborzu, gdzie jako Stadtkommissar organizował getto dla ludności żydowskiej, a następnie został aresztowany i wywieziony do Auschwitz, gdzie zmarł. Matka Janiny rozwiodła się z mężem i wyszła ponownie za Gustawa Weissenburga, który był ojczystym wychowawcą Janiny.
W 1926 Janina Kunig poślubiła w Kaliszu poetę Władysława Broniewskiego, z którym miała córkę Joannę zwaną Anką (1929–1954). Małżeństwo rozstało się w 1938, oficjalny rozwód nastąpił w 1946. Od czasów II wojny światowej jej bliską przyjaciółką była Wanda Wasilewska.
Jej dorobek obejmuje liczne tytuły literackie, w tym Historie i opowieści dla dzieci; najważniejsze pozycje to Historia gałgankowej Balbisi (1936), Historia toczonego dziadka i malowanej babki (1937), O człowieku, który się kulom nie kłaniał (1948) i Opowieści wojenne (1973).
Ordery i odznaczenia obejmowały m.in. Order Sztandaru Pracy I klasy (1964), Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1974), Złoty Krzyż Zasługi (1952) oraz medal Zwycięstwa i Wolności 1945, Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) i Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974).