Henryk Franciszek Dobrzycki

Henryk Franciszek Dobrzycki, pseudonim „Henryk Leszczyc”, był polskim lekarzem, filantropem, muzykologiem i kompozytorem oraz pionierem lecznictwa klimatycznego i sanatoryjnego w Polsce.

Urodził się w rodzinie Hipolita Dobrzyckiego i Barbary z Lipskich. Dobrzyccy wywodzili się z drobnej szlachty, cechowała ich gorliwy patriotyzm. Po ukończeniu w 1858 roku Wyższej Szkoły Realnej w Kaliszu wyjechał do Warszawy, gdzie podjął studia na Wydziale Architektury Szkoły Sztuk Pięknych. Z powodu wady wzroku porzucił ten kierunek i zapisał się na Akademię Medyko-Chirurgiczną, po roku przeniósł się na Uniwersytet Wrocławski, a potem wrócił do Warszawy, gdzie kontynuował naukę. Do grona jego wykładowców należeli m.in. Tytus Chałubiński i Franciszek Sokalski. Podczas powstania styczniowego opatrywał rannych i niósł pomoc medyczną ludności wiejskiej na terenach objętych walkami.

W 1864 ukończył studia i otrzymał dyplom lekarski, a następnie zamieszkał we wsi Mienia koło Mińska Mazowieckiego, gdzie zorganizował i prowadził sanatorium przeciwgruźlicze dla ludzi niezamożnych. Wcześniej działał tam szpital św. Józefa, filia warszawskiego szpitala św. Ducha. Mieszkał tam przez piętnaście lat, a następnie powrócił do Warszawy, gdzie w 1879 roku wraz z Tytusem Chałubińskim i Franciszkiem Sokalskim założył towarzystwo wspierające badania medyczne prowadzone przez polskich naukowców. Poza dyplomem lekarskim poszerzał wiedzę poprzez udział w zagranicznych konferencjach: w Wiedniu (1873), w Rzymie (1894), w Sankt Petersburgu (1898). W 1884 wyjechał do Sławuty, gdzie był dyrektorem Zakładu Wodoleczniczo-Klimatycznego i Kumysowego.

Po zawiązaniu w 1898 roku Towarzystwa Higienicznego stanął na czele Departamentu Klimatycznego i Uzdrowisk Wodnych; był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego i honorowym członkiem Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego. Zainicjował tworzenie rubryk o światowych osiągnięciach medycznych w prasie, założył czasopismo Klinika Warszawska i był redaktorem naczelnym Medycyna i Kronika Lekarska. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 85-6-14).

Jego dorobek naukowy obejmuje około 125 prac naukowych i edukacyjnych dotyczących gruźlicy i kołtuna; inicjował statystyki wypadków przy pracy z udziałem maszyn rolniczych, zaprojektował wzorcowy dom wiejski oraz prowadził badania nad toksykologią i ortopedią. Opisał historię edukacji medycznej w Królestwie Polskim i był inicjatorem letnich obozów dla dzieci z ubogich warstw mieszczaństwa.

Twórczość muzyczna: był członkiem zarządu Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, przewodniczył obchodom 50. rocznicy śmierci Chopina, zainicjował powstanie muzeum kompozytora i rozpoczął zbiórkę funduszy na pomnik w Warszawie. Zasiadał w zarządach bibliotek i Towarzystwa Krzewienia Sztuk Pięknych. W wolnym czasie komponował; napisał muzykę do utworu Marii Konopnickiej Czy znasz ten kraj, stworzył polonezy i muzykę do sztuki Brühl Józefa Ignacego Kraszewskiego.

Wybrane prace: O przenośnikach zarazy gruźliczej (1883); Zdrojowiska, zakłady lecznicze i stacje klimatyczne (1895); Higiena zecerów (1898); Andriolli w sztuce i życiu społecznym (1904, współautor); Na wsi – powieść (1904).