Adam Prot Asnyk
Biografia
Adam Prot Asnyk, znany również pod pseudonimami Jan Stożek oraz El...y, urodził się 11 września 1838 roku w Kaliszu i zmarł 2 sierpnia 1897 roku w Krakowie. Był polskim poetą, eseistą, dramaturgiem i publicystą uznawanym za jednego z najwybitniejszych poetów pozytywizmu.
Od młodości zaangażowany w ruch spiskowy; w 1860 został aresztowany i uwięziony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Podczas powstania styczniowego w latach 1863–1864 był członkiem Rządu Narodowego.
W 1866 uzyskał doktorat z filozofii oraz nauk politycznych na Uniwersytecie Ruprechta i Karola w Heidelbergu. Po powrocie do kraju od 1867 mieszkał we Lwowie, a od 1870 osiadł w Krakowie, gdzie pozostawał do końca życia. W młodości studiował filologię i ekonomię społeczną, działał także w Towarzystwie Literacko-Słowiańskim, a w Paryżu (1861) i Heidelbergu (1861–1862) kontynuował studia.
W 1870-tych i 1880-tych latach prowadził działalność publiczna w Krakowie. W styczniu 1882 został wydawcą krakowskiego dziennika Reforma przemianowanego w listopadzie tego roku na Nowa Reforma; pełnił funkcję redaktora odpowiedzialnego od grudnia 1889 do stycznia 1895. Od 1883 był radnym miejskim Krakowa. W 1889 został posłem do galicyjskiego Sejmu Krajowego. W 1890 przewodził sprowadzeniu z Paryża prochów Adama Mickiewicza. Był współzałożycielem Towarzystwa Szkoły Ludowej w Krakowie w 1882 i członkiem honorowym TSŁ. Od 1894 był członkiem honorowym Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu. Podejmował wyprawy wysokogórskie w Tatrach i był jednym z pierwszych członków Towarzystwa Tatrzańskiego. Wiele podróżował po Europie; w 1888 odbył podróż do Włoch, na Sycylię, Maltę i północne wybrzeże Afryki, zakończoną w Marsylii; w 1894 podróżował na Ceilon do Indii. W 1897 wyjechał do Włoch, by leczyć gruźlicę; powrócił do Krakowa, gdzie zmarł. Został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie.
Twórczość Asnyka odzwierciedlała przemiany duchowe i ideowe, początkowo jako liryka, a z czasem dominująco epika. Najważniejszym cyklem jest Nad głębiami, składający się z 30 sonetów, który przyniósł mu miano poety filozofa. Debiutował w Dzienniku Literackim we Lwowie w 1865 roku z utworem Sen grobów; w późniejszych latach ukazały się zbiory Poezje (1869, 1872, 1876, 1880, 1881, 1884, 1888, 1894). Jego twórczość charakteryzowała się dyskursywnym stylem i silnym motywem patriotycznym, a także poszukiwaniem nowej drogi twórczej.
Motywami jego utworów były góry, zwłaszcza Tatry, oraz motywy morskie; wśród utworów pojawiają się takie cykle jak Nad głębiami i Z obcych stron. Zmarł w Krakowie w 1897 roku i spoczywa w Krypcie Zasłużonych na Skałce.