Nowy most w Głuchołazach otwarty. Premier: „To nie koniec pomocy – odbudowujemy plus”

Most na nowo – symbol odbudowy po kataklizmie

W Głuchołazach, mieście które we wrześniu 2024 roku najbardziej ucierpiało podczas niszczycielskiej powodzi na południu Polski, dziś uroczyście otwarto nowy most na rzece Biała Głuchołaska. To właśnie ta przeprawa – znana wcześniej jako „most Andrzeja” – runęła pod naporem żywiołu, odcinając od siebie dwie części miasta i paraliżując ruch na drodze krajowej nr 40, która łączy Polskę z Czechami. Od tej pory kierowcy i piesi korzystali z mostu tymczasowego, który wojsko i Rządowa Agencja Rezerw Materiałowych postawiły w rekordowym tempie. Dziś zastąpiła go solidna, nowoczesna konstrukcja, która – jak podkreślali politycy – jest przykładem „odbudowy plus”.

– Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście – powiedział Premier Donald Tusk podczas otwarcia. Nowy most ma unieść nie tylko ciężar codziennego ruchu, ale przede wszystkim wytrzymać ewentualną kolejną falę powodziową. Jego konstrukcja została podniesiona o niemal metr w porównaniu ze starą przeprawą, a oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą siły na podłoże poza umocnieniami wałów. To rozwiązanie ma sprawić, że woda nie będzie mogła tak łatwo zerwać mostu.

„Walka o most – wtedy przegrana, bo woda okazała się silniejsza – ale też dramat setek mieszkańców – to wszystko kazało nam jeszcze poważniej podejść do kwestii pomocy dla terenów popowodziowych”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Nowa przeprawa – odporna na wielką wodę

Budowa mostu trwała kilka miesięcy i kosztowała 65 mln zł. W jej ramach powstała nie tylko sama przeprawa, ale także cała infrastruktura techniczna, w tym instalacje podziemne i przebudowa dojazdów. – Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę – mówił Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński. Z kolei Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak podkreślił, że obiekt został zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, co czyni go znacznie bardziej odpornym na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. – Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu – dodał Klimczak.

Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak zwrócił uwagę na szerszy kontekst: – Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa. Rzeczywiście, nowy most to nie tylko inwestycja w komunikację, ale też w psychikę mieszkańców, którzy przez wiele miesięcy żyli w poczuciu tymczasowości i niepewności. Teraz mogą wrócić do normalności.

„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne”

Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury

Rekordowa pomoc państwa – 11 miliardów złotych

Otwarcie mostu wpisuje się w szeroki program pomocowy rządu po powodzi. Łącznie na walkę ze skutkami żywiołu przeznaczono 11 mld zł – to największa kwota w historii polskiej pomocy po klęskach żywiołowych. Z tej puli 365 mln zł trafiło wyłącznie do Głuchołaz na odbudowę mostu, szkoły, żłobka, pływalni miejskiej oraz inne inwestycje. Ponad 1 mld zł wypłacono w formie bezpośrednich zasiłków dla 62 tys. rodzin poszkodowanych przez powódź. Wsparcie objęło blisko 30 różnych instrumentów – od dotacji infrastrukturalnych po pomoc doraźną. Premier Tusk zapowiedział, że rząd nie kończy pomocy: – Szkody jeszcze są widoczne, ale prace będą kontynuowane.

W planach dla Głuchołaz jest między innymi remont mostu Świętego Wojciecha oraz modernizacja terenów rekreacyjnych i kompleksu sportowego – łączna wartość tych zadań to prawie 50 mln zł. Pieniądze pochodzą głównie z budżetu państwa oraz z Funduszy Europejskich, które pokryły ponad 6 mld zł całej puli pomocowej. Pomoc trafiła również do innych miejscowości: Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego, Barda i wielu innych.

• 365 mln zł – pomoc dla Głuchołaz (most, szkoła, żłobek, pływalnia)
• 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu
• 11 mld zł – łączna kwota pomocy rządowej po powodzi
• 1 mld zł – bezpośrednie zasiłki dla 62 tys. rodzin
• ponad 6 mld zł – środki z Funduszy Europejskich

Czego ta historia uczy Kalisz? O odporności i gotowości

Choć Głuchołazy leżą w województwie opolskim, a Kalisz w wielkopolskim, to wrześniowa powódź pokazała, że żadne miasto nad rzeką nie może czuć się bezpieczne. Prosna, przepływająca przez Kalisz, wielokrotnie występowała z brzegów, choć nie na taką skalę jak Biała Głuchołaska. Nowy most w Głuchołazach – wyższy, z masywnymi przyczółkami, lepiej osadzony w gruncie – to lekcja dla samorządów i administracji odpowiedzialnych za infrastrukturę krytyczną w Wielkopolsce. Kaliskie mosty – choćby most na Prośnie przy ulicy Łódzkiej czy przeprawa w ciągu alei Wolności – mają konstrukcje sprzed dekad. Czy są gotowe na ekstremalną powódź? Eksperci od dawna apelują o przeglądy i modernizacje. Rządowy program odbudowy plus pokazuje, że takie inwestycje można realizować szybko i skutecznie, ale wymagają one wcześniejszego zabezpieczenia finansowego.

Dla mieszkańców Kalisza i regionu ważny jest też wymiar logistyczny: droga krajowa nr 40, którą most przywraca, to jedna z głównych tras łączących południe Polski z przejściami granicznymi. Jej przerwanie przez powódź spowodowało objazdy przez Prudnik i Nysę, wydłużając czas dojazdu nawet o godzinę. Teraz ruch wraca do normy, co usprawni również transport towarów i pasażerów kursujących między Kaliszem a Kotliną Kłodzką – trasą często wybieraną przez turystów w sezonie. Premier Tusk, podsumowując otwarcie, zapewnił: – Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln zł tylko w tym mieście. My na tym nie kończymy pomocy.